Беляева-Сачук В. Под сенью двух орлов. Музейные коллекции польских исследователей и путешественников в Музее антропологии и этнографии им. Петра Великого (Кунсткамера) РАН

БЕЛЯЕВА-САЧУК Вероника Александровна — PhD in Ethnology, польское этнологиче- ское общество (Польша, Познань); н.с. Центра арктических и сибирских исследований, Социологический институт, филиал Федерального научно-исследовательского социоло- гического центра РАН (Россия, Санкт-Петербург) E-mail: belyaeva.veronika@gmail.com

    

 Скачать  |  К содержанию #4. 2019

 

АННОТАЦИЯ:

Музейные коллекции польских исследователей и путешественников в Музее антропологии и этнографии им. Петра Великого (Кунсткамера) РАН включают этнографический, антропологический, археологический и фотовизуальный материалы. Польские ученые внесли свой вклад в развитие российской науки с начала XIX и до первой четверти ХХ в., особенно в изучение и освоение Северной Азии. На это повлияла история взаимодействия Польши и России, а также политическая, социальная и эконо- мическая ситуация в тот период времени. Польских исследователей можно разделить на две группы: ссыльные и каторжане (чаще всего у них не было академической подго- товки) и исследователей, изначально состоявших на службе России (обычно с хорошим образованием, полученном на территории бывшей Польши или в России). Было выяв- лено 24 коллекции с общим количеством более 2 200 предметов. В большинстве своем это малоизвестные коллекции. Кроме коллекций, в архиве музея хранятся уникальные рукописи данных ученых. Исследование всех коллекций, материалов и архивов польских исследователей и путешественников в МАЭ, представляет большую научную ценность и дает возможность для сотрудничества между польскими и российскими музеями и на- учными учреждениями, а также учеными.

КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВА: коллекции МАЭ РАН, польские исследователи, архивныематериалы МАЭ РАН, история этнографии

УДК 069.5:39(470.23-25)
DOI 10.31250/2618-8600-2019-2(4)-151-171

СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ:

  • Armon W. Polscy badacze kultury Jakutów [Polish researchers of the Jakut culture], Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Publ., 1977. (in Polish).
  • Beliaeva-Saczuk V., Davydov V. Nieznane kolekcje etnograficzne polskich badaczy w Muzeum Antropologii i Etnografii im. Piotra Wielkiego RAN (Kunstkamera) [Unknown Ethnographic Collections of Polish Researchers at the Peter the Great Museum of Anthropology and Ethnography (Kunstkamera)of the RAS]. Polscy odkrywcy, badacze i eksploratorzy Syberii oraz Azji Środkowej (XIX — początek XX wieku) [Polish Explorers, Researchers and Explorers of Siberia and Central Asia (19th — beginning of the 20th Century)]. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Publ., 2018, pp. 133–141. (in Polish).
  • Blombergowa M. M. Bronisława Grąbczewskiego (1855–1926) opisy starożytności spotykanych w trakcie podróży po Azji [Bronisław Grąbczewski (1855–1926) Descriptions of the Antiquities Found during a Trip Around Asia]. Polacy w nauce, gospodarce i administracji na Syberii w XIX i na początku XX wieku [Poles in Science, Economy and Administration in Siberia in the Nineteenth and early Twentieth Century]. Wrocław: Wydawnictwo Silesia Dolnośląskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Publ., 2007, pp. 349–370. (in Polish).
  • Browczenko M. Ziemianie polscy na jakuckiej ziemi [Polish Landowners on the Yakut Land]. Wiadomości Ziemiańskie [Ziemiańskie News], 2000, no. 4, pp. 21–26. (in Polish).
  • Dall L. Bronisław Piłsudski, jeden z ojców założycieli Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanym [Bronisław Piłsudski, One of the Founding Fathers of the Tatra Museum in Zakopane]. Ajnowie, górale i Bronisław Piłsudski [Ajnowie, Highlanders and Bronisław Piłsudski]. Kraków, 2018, pp. 159–174. (in Polish).
  • Demina N. V. [The Concept of the Ethos of Science: Merton and Others in Search of Social Geometry of Norms]. Sotsiologicheskiy zhurnal [Sociological Journal], 2005, no. 4, pp. 5–47. (in Russ.).
  • Dybowski B. Pamiętnik dra Benedykta Dybowskiego od roku 1862 zacząwszy do roku 1878 [Diary of Dr. Benedykt Dybowski from 1862, Starting from 1878]. Lwów: Wydawnictwo Zakladu Narodowego Imienia Ossolinskich, 1930. (in Polish).
  • Golovnev A. V., Kisser T. S. [Ethno-portrait of Empire in the Writings by Peter Pallas and Johann Georgi] Ural’skij istoriceski vestnik [Ural Historical Journal], 2015, no. 3 (48), pp. 59– 70. (in Russ.).
  • Inoe K. Kronika Bronisława Piłsudskiego [Chronicle of Bronisław Piłsudski]. Świat Ajnów. Od Bronisława Piłsudskiego do Shigeru Kayano [The Ainu world. From Bronisław Piłsudski to Shigeru Kayano]. Żory, 2018, pp. 17–32. (in Polish).
  • Jasiewicz Z. Początki polskiej etnologii i antropologii kulturowej (od konca XVIII wieku do roku 1918) [Beginnings of Polish Ethnology and Cultural Anthropology (from the end of the 18th century to 1918)]. Poznań: Wydawnictwo Instytutu im. Oskara Kolberga, 2011. (in Polish).
  • Kamiński Ł., Korkuć M. Przewodnik po historii Polski 966–2016 [Guide to the History of Poland 966–2016]. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej Publ., 2016. (in Polish).
  • Khasanova M. M. [Photo Collection of B. O. Pilsudsky at the MAE RAS]. Izvestiya Instituta naslediya Bronislava Pilsudskogo [Proceedings of the Heritage Institute of Bronislav Pilsudski], 2005, no. 9, pp. 139–152. (in Russ.).
  • Khlopachev G. A. (ed.) Verkhniy paleolit: obrazy, simvoly, znaki: Katalog predmetov iskusstva malykh form iz arkheologicheskogo sobraniya MAE RAN [The Upper Paleolithic: Images, Symbols, Signs. Catalogue of Art Objects of Small Forms and Unique Finds of the Upper Paleolithic from the MAE RAS Archaeological Collection]. St. Petersburg: Ekstraprint Publ., 2016. (in Russ.).
  • Kuchinskiy A. Sibir. 400 let polskoy diaspory [Siberia. 400 years of the Polish Diaspora]. Moscow: MIK Publ., 2015. (in Russ.).
  • Latyshev V. M. [Scientific Heritage of Bronislav Pilsudski in Museums and Archives of Russia]. Izvestiya Instituta naslediya Bronislava Pilsudskogo [Proceedings of the Heritage Institute of Bronislav Pilsudski], 1998, no. 1, pp. 4–20. (in Russ.).
  • Levin M. G., Potapov L. P. (eds.) Narody Sibiri [Peoples of Siberia]. Moscow; Leningrad: AN SSSR Publ., 1956. (in Russ.).
  • Majewicz A. “Za serdeczny uśmiech rozbawionych dzieci, za łzy wzruszenia — za ten balsam…” — istota i waga naukowego dziedzictwa Bronisława Piłsudskiego [“Za serdeczny uśmiech rozbawionych dzieci, za łzy wzruszenia — za ten balsam…” — the Essence and Weight of the Scientific Heritage of Bronisław Piłsudski]. Ajnowie, górale i Bronisław Piłsudski [Ajnowie, Highlanders and Bronisław Piłsudski]. Kraków, 2018, pp. 11–46. (in Polish).
  • Małgowska H. Sieroszewski i Syberia [Sieroszewski and Siberia]. Toruń, 1973. (in Polish).
  • Merton R. K. The Sociology of Science: Theoretical and Empirical Investigations. Chicago: Univ. of Chicago Press, 1973. (in English).
  • Pilsudskiy B. O. [Letter V. V. Radlov to Chairman of the Russian Committee for the Study of Central and East Asia]. Izvestiya Instituta naslediya Bronislava Pilsudskogo [Proceedings of the Heritage Institute of Bronislav Pilsudski], 2001, no. 5, pp. 61–63. (in Russ.).
  • Polyanskaya O. N. Epistolyarnoe i dnevnikovoe nasledie mongoloveda O. M. Kovalevskogo (1828–1833) [The Epistolary and Diary Heritage of Mongolian O. M. Kovalevsky (1828– 1833)]. Ulan-Ude: Buryat State Univ. Publ., 2008. (in Russ.).
  • Prokofev M. M. [Ayn Family of Bronislav Pilsudski, Truth and Fiction]. Izvestiya Instituta naslediya Bronislava Pilsudskogo [Proceedings of the Heritage Institute of Bronislav Pilsudski], 2008, no. 12, pp. 114–124. (in Russ.).
  • Reshetov A. M. [Debt Repayment]. Etnograficheskoe obozrenie [Ethnographic Review], 1995, no. 2, pp. 40–62. (in Russ.).
  • Seroshevsky V. L. [Among Shaggy People]. Izvestiya Instituta naslediya Bronislava Pilsudskogo [Proceedings of the Heritage Institute of Bronislav Pilsudski], 2004, no. 8, pp. 46– 88. (in Russ.).
  • Shild R. Stefan Krukowski (1890–1982): a Reclusive Eccentric within the Archeological Establishment. Archeologia Polona XXXV–XXXVI, 1997–1998, pp. 343–356. (in English).
  • Słabczyński W. Polscy podróżnicy i odkrywcy [Polish Travelers and Explorers]. Warszawa: Pantswowe Wydawnictwo Naukowe Publ., 1988. (in Polish).
  • Smirnova T. B., Kisser T. S. [Russian Germans Diversity]. Ural’skij istoriceski vestnik [Ural Historical Journal], 2017, no. 2 (55), pp. 44–53. (in Russ.).
  • Snopkov S. V. [Benedict Dybowski — a Researcher of Baikal]. Pol’skiye issledovateli Sibiri [Polish Researchers of Siberia]. St. Petersburg: Aleteyya Publ., 2011, pp. 64–73. (in Russ.).
  • Sokolov A. M. Ayny: ot istokov do sovremennosti. Materialy k istorii stanovleniya aynskogo etnosa [Ainu: from the Beginnings to the Present. Materials on the History of the Formation of the Ainu Ethnos]. St. Petersburg: Museum of Anthropology and Ethnography of the RAS Publ., 2014. (in Russ.).
  • Sokolov A. M., Maykova N. V. Kultura aynov: vzglyad iz Rossii. Iz kollektsii Muzeya antropologii i etnografii imeni Petra Velikogo (Kunstkamera) Rossiyskoy Akademii nauk [Ainu Culture: A View from Russia. From the Collection of the Peter the Great Museum of Anthropology and Ethnography (Kunstkamera) of the Russian Academy of Sciences]. Sapporo, 2013. (in Russ.).
  • Spevakovskiy A. B. Dukhi, oborotni, demony i bozhestva aynov [Spirits, Werewolves, Demons, and Ainu Deities]. Moscow: Nauka. Glavnaya redaktsiya vostochnoy literatury Publ., 1988. (in Russ.).
  • Szarifżanow I. I. Kazań — największy regionalny osrodek życia społecznego, naukowego i kulturalnego Polaków w XIX wieku [Kazan — the Largest Regional Center of Social, Scientific and Cultural Life of Poles in the 19th Century]. Polacy w nauce, gospodarce i administracji na Syberii w XIX i na początku XX wieku [Poles in Science, Economy and Administration in Siberia in the Nineteenth and early Twentieth Century]. Wrocław: Wydawnictwo Silesia Dolnośląskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Publ., 2007, pp. 317–329. (in Polish).
  • Taksami Ch. M., Ogikhara Sh. Aynskiye kollektsii Muzeya antropologii i etnografii im. Petra Velikogo (Kunstkamera) Rossiyskoy Akademii nauk: Katalog [The Ain Collections of the Peter the Great Museum of Anthropology and Ethnography (Kunstkamera) of the Russian Academy of Sciences: Catalog]. Tokyo, 1998. (in Russ.).
  • Wójcik Z. Jan Czerski [Jan Czerski]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie Publ., 1986. (in Polish).
  • Wójcik Z. Wacław Sieroszewski o Bronisławie Piłsudskim. Karta z dziejów współpracy i przyjaźni [Wacław Sieroszewski on Bronisław Piłsudski. A card from the History of Cooperation and Fiendship]. Wacław Sieroszewski. Zesłaniec — etnograf — literat — polityk [Wacław Sieroszewski. Zesłaniec — Ethnographer — literat — politician]. Wrocław: Wydawnictwo Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego Publ., 2011, pp. 71–81. (in Polish).